Projekt zmiany statutu TURKPOL — co by się zmieniło i dlaczego

Aktualizacja z 22 października 2026 r.: Walne Zebranie Członków uchwaliło tę zmianę statutu 21 października 2026 r. (uchwała nr 4/2026) jednogłośnie, przy obecności 15 z 19 członków uprawnionych do głosowania. Zmiana obowiązuje od dnia wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS); do tego czasu stosuje się statut dotychczas zarejestrowany. Uchwalony tekst znajduje się na stronie /about/statute. Poniżej artykuł opublikowany we wrześniu, przed głosowaniem.

TURKPOL przygotował projekt zmiany statutu. To projekt — nie obowiązuje. Zgodnie ze statutem zarejestrowanym obecnie w Krajowym Rejestrze Sądowym statut może zmienić wyłącznie Walne Zebranie Członków (§21 pkt 6 i §34), większością 2/3 głosów, w obecności co najmniej połowy członków uprawnionych do głosowania. Do czasu uchwalenia zmiany przez Walne Zebranie i jej wpisu do KRS TURKPOL wiąże statut dotychczas zarejestrowany. Publikujemy pełny tekst projektu już teraz, aby członkowie mogli się z nim zapoznać, zanim zostaną poproszeni o głosowanie.

Pełny tekst projektu znajduje się na stronie /about/statute, w wersji polskiej i angielskiej.

Co by się zmieniło

Statut wzrósłby z 34 paragrafów w sześciu rozdziałach do 54 paragrafów w ośmiu. Dwa rozdziały byłyby całkowicie nowe: o działalności pożytku publicznego oraz o ochronie danych, etyce i przejrzystości. Dodano by około trzydziestu postanowień, a zmodyfikowano około sześciu.

Co pozostałoby bez zmian

Nazwa, siedziba, cele statutowe oraz trójpodział władzy — Walne Zebranie, Zarząd, Komisja Rewizyjna — pozostałyby bez zmian. Tak samo trzy kategorie członkostwa, trzyletnia kadencja władz, procedura odwoławcza w sprawach członkowskich oraz większość 2/3 wymagana przy zmianie statutu i rozwiązaniu stowarzyszenia. To nowelizacja, a nie nowy statut.

Dlaczego teraz — trzy powody

Status pożytku publicznego i termin. TURKPOL zamierza ubiegać się o status organizacji pożytku publicznego. Status ten wymaga określonych zapisów w statucie: niezależności politycznej i religijnej, zakazu udzielania pożyczek i zabezpieczeń majątkiem stowarzyszenia na rzecz członków władz i osób im bliskich, kolegialnego organu kontroli niezależnego od zarządu, a także przekazania majątku po likwidacji innej organizacji pożytku publicznego. Części tych klauzul zarejestrowany statut nie zawiera. Aby otrzymywać odpisy z rozliczeń za 2026 rok, organizacja musi znaleźć się w wykazie NIW-CRSO do 30 listopada 2026 roku, a zmianę statutu musi wcześniej uchwalić Walne Zebranie i zarejestrować KRS — dlatego projekt przedstawiamy już teraz.

Dla jasności, co to dziś oznacza, a czego nie: mechanizm 1,5% pozwala podatnikowi w Polsce przekazać część już należnego podatku organizacji pożytku publicznego, bez kosztu dla siebie. TURKPOL nie może jeszcze tych środków otrzymywać i nikogo o nie nie prosi. Poinformujemy wyraźnie, jeżeli i kiedy status zostanie przyznany.

Fundusze europejskie. Programy, do których stowarzyszenie się przygotowuje — CERV, AMIF, Erasmus+, Europejski Korpus Solidarności, Fundusz Aktywni Obywatele — oczekują zapisów, których nasz statut po prostu nie zawiera: możliwości udzielania podgrantów organizacjom partnerskim, rozróżnienia działalności odpłatnej i nieodpłatnej pożytku publicznego, odrębnej księgowości, audytu zewnętrznego oraz podstawy do przyjmowania wolontariuszy. Wnioski bez nich są odrzucane lub niżej oceniane. Nowelizacja dodałaby każdy z tych elementów.

Ład, który nadrobiłby dystans do stowarzyszenia. Część zmian polegałaby na zapisaniu tego, jak stowarzyszenie już działa, albo na uzupełnieniu braków, których dojrzała organizacja mieć nie powinna. Posiedzenia i głosowania mogłyby odbywać się zdalnie lub hybrydowo, a uczestnicy zdalni liczyliby się do kworum — co ma znaczenie dla członków rozproszonych między dwa kraje. Zarząd zyskałby funkcję Wiceprezesa, kworum, głos rozstrzygający i zasadę sukcesji. Wprowadzono by progi finansowe reprezentacji: Prezes samodzielnie do 20 000 złotych, powyżej — dwóch członków Zarządu łącznie, powyżej 100 000 uchwała Zarządu, a powyżej 300 000 lub przy nieruchomościach uchwała Walnego Zebrania. Prezes nie mógłby pełnić funkcji dłużej niż dwie kolejne kadencje. Oddziały terenowe i kluby tematyczne — działające już w Warszawie, Krakowie i Wrocławiu — zyskałyby podstawę statutową.

Procedura wykluczenia byłaby surowsza niż dotąd

Warto to wyróżnić, bo chroni członka, a nie organizację. Zarejestrowany statut niewiele mówi o tym, jak członek może zostać ukarany. Projekt określa drabinę sankcji — upomnienie, nagana na piśmie, zawieszenie biernego prawa wyborczego, wykluczenie — z których każda wymagałaby większości 2/3 głosów Zarządu i pisemnego uzasadnienia. Wykluczenie z przyczyn obiektywnych wymagałoby uprzedniego pisemnego wezwania i 30 dni na naprawienie sytuacji. Członek miałby prawo do wysłuchania i mógłby odwołać się do Walnego Zebrania w terminie miesiąca, a w czasie rozpatrywania odwołania sankcja nie byłaby wykonalna. Postępowania nie można by wszcząć, jeżeli od zdarzenia minęły 24 miesiące.

Dwie zmiany, o których członkowie powinni wiedzieć wprost

Projekt dopuszczałby wynagradzanie Zarządu, do wysokości jednokrotności przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw i wyłącznie na podstawie odrębnej uchwały Walnego Zebrania. Takiej uchwały nie ma, a Zarząd nie pobiera wynagrodzenia. Klauzulę proponujemy, ponieważ projekty unijne potrafią tego wymagać; praktyka pracy społecznej mogłaby być utrzymana bezterminowo.

Stowarzyszenie mogłoby prowadzić działalność gospodarczą, ale wyłącznie jako dodatkową wobec działalności pożytku publicznego i z odrębną księgowością. Cały dochód szedłby na cele statutowe. Projekt wprost stanowi, że stowarzyszenie ma charakter niedochodowy i nie przekazuje zysku członkom.

Co dalej

Aby projekt wszedł w życie, musi go uchwalić Walne Zebranie Członków większością 2/3 głosów, w obecności co najmniej połowy członków uprawnionych do głosowania. Członkowie zostaną poinformowani, jak i kiedy odbędzie się głosowanie. Po uchwaleniu TURKPOL złoży zmianę w KRS, a znowelizowany statut wejdzie w życie z chwilą wpisu; następnie stowarzyszenie złoży wniosek o status pożytku publicznego. Kolejnym krokiem będą regulaminy wewnętrzne, których wymagałby nowy statut — składek członkowskich, pracy Zarządu i Komisji Rewizyjnej, oddziałów i sekcji, wolontariatu, podgrantów, zamówień, antykorupcyjny oraz procedura zgłaszania nieprawidłowości.

Pytania prosimy kierować do sekretariatu.

Sprostowanie z 13 września 2026 r.: we wcześniejszej wersji tego artykułu napisaliśmy, że nowelizacja została złożona w KRS i oczekuje na rejestrację. To projekt, nad którym Walne Zebranie Członków jeszcze nie głosowało.