Działalność gospodarcza w Polsce dla obywateli Turcji: jakie formy są dla Ciebie dostępne

To, czy możesz prowadzić działalność gospodarczą w Polsce i w jakiej formie, zależy przede wszystkim od podstawy Twojego pobytu, a nie od planów czy kapitału. Rozstrzyga o tym art. 4 ustawy o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 89, z późniejszymi zmianami; dalej: ustawa o przedsiębiorcach zagranicznych). Turcja nie należy do UE ani do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, więc w przypadku obywatela Turcji wszystko zależy od ust. 2 tego artykułu, czyli art. 4 ust. 2.

Art. 4: przepis, który rozstrzyga o wszystkim

Art. 4 ust. 1 dotyczy obywateli państw UE i EOG. Ciebie nie obejmuje.

Art. 4 ust. 2 pozwala obywatelom innych państw prowadzić działalność gospodarczą na takich samych zasadach jak obywatele polscy, jeżeli spełniają jeden z poniższych warunków. To pełna lista:

• pkt 1 lit. a: posiadane w Polsce zezwolenie na pobyt stały;
• pkt 1 lit. b: posiadane w Polsce zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE;
• pkt 1 lit. c: zezwolenie na pobyt czasowy udzielone wyłącznie na jednej z podstaw wymienionych niżej;
• pkt 1 lit. d: status uchodźcy;
• pkt 1 lit. e: ochrona uzupełniająca;
• pkt 1 lit. f: zgoda na pobyt ze względów humanitarnych lub pobyt tolerowany;
• pkt 1 lit. g: dowolne zezwolenie na pobyt czasowy wraz z pozostawaniem w związku małżeńskim z obywatelem polskim zamieszkałym w Polsce;
• pkt 1 lit. h: zezwolenie na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej udzielone ze względu na kontynuowanie prowadzonej już działalności gospodarczej na podstawie wpisu do CEIDG;
• pkt 2: ochrona czasowa;
• pkt 3: ważna Karta Polaka;
• pkt 4: bycie członkiem rodziny obywatela państwa UE lub EOG, który do niego dołącza lub z nim przebywa;
• pkt 5: reguła przejściowa. Jeśli przebywasz legalnie w Polsce w trakcie postępowania w sprawie Twojego wniosku, zachowujesz uprawnienie, pod warunkiem że bezpośrednio przed złożeniem wniosku przysługiwało Ci ono na podstawie lit. c lub lit. g. Chodzi o wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy (art. 108 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach), na pobyt stały (art. 206 ust. 1 pkt 2) lub na pobyt rezydenta długoterminowego UE (art. 222a ust. 1 pkt 2, w brzmieniu stosowanym od 27 kwietnia 2026 r.);
• pkt 6: udział w rządowym programie wsparcia działalności gospodarczej cudzoziemców, ujętym w wykazie publikowanym przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów (art. 4 ust. 8). Tego wykazu nie otwieraliśmy: zapytaj, czy Twój program się w nim znajduje.

Podstawy, które liczą się w ramach lit. c (artykuły ustawy o cudzoziemcach):

• art. 127: Niebieska Karta UE, czyli praca w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji;
• art. 137a: mobilność długoterminowa posiadacza Niebieskiej Karty UE;
• art. 144: kształcenie się na studiach;
• art. 151 ust. 1: prowadzenie badań naukowych;
• art. 159 ust. 1: połączenie z rodziną;
• art. 186 ust. 1 pkt 3: masz zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE wydane przez inne państwo członkowskie i zamierzasz w Polsce pracować, prowadzić działalność gospodarczą lub studiować;
• art. 186 ust. 1 pkt 4: jesteś członkiem rodziny takiej osoby;
• art. 186 ust. 1 pkt 7: jesteś naukowcem, który zakończył badania i szuka pracy lub zamierza prowadzić działalność gospodarczą.

Żadne inne zezwolenie na pobyt czasowy nie mieści się w lit. c. Dla studentów oznacza to, że zezwolenie w celu studiów (art. 144) jest na liście, a zezwolenie dla absolwenta (art. 186 ust. 1 pkt 6) — nie. Zmiana jednego na drugie może więc zakończyć Twoje prawo do prowadzenia JDG, z wyjątkiem czasu, w którym wniosek jest rozpatrywany (pkt 5).

Art. 4 ust. 4 i ust. 5 zawierają dwie węższe reguły dla niektórych członków rodziny. Jeśli przebywasz w Polsce jako członek czyjejś rodziny, przed rejestracją zapytaj, która z nich Cię dotyczy.

Art. 4 ust. 3 dotyczy wszystkich pozostałych. Inne osoby zagraniczne mogą prowadzić działalność gospodarczą wyłącznie w poniższych formach, a także przystępować do takich spółek oraz obejmować lub nabywać ich udziały albo akcje, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej:

• spółka komandytowa;
• spółka komandytowo-akcyjna (S.K.A.);
• spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (sp. z o.o.);
• prosta spółka akcyjna (PSA);
• spółka akcyjna (S.A.).

Art. 4 ust. 3a zawęża to dalej: w sp. z o.o., PSA i S.A. uprawnienie nie obejmuje powtarzających się świadczeń niepieniężnych (art. 176 lub 356 Kodeksu spółek handlowych) ani obejmowania akcji PSA w zamian za pracę lub usługi.

Bez statusu z ust. 2 nie możesz więc prowadzić:

• jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG);
• spółki cywilnej;
• spółki jawnej;
• spółki partnerskiej.

Działalność nierejestrowana, czyli działalność na małą skalę, która nie wymaga rejestracji, też jest zamknięta: Prawo przedsiębiorców dopuszcza ją tylko dla cudzoziemców objętych art. 4 ust. 1 i 2 (art. 5 ust. 7). biznes.gov.pl podaje, że ograniczenie obowiązuje od 1 czerwca 2025 r.

Co CEIDG robi z wnioskiem osoby bez uprawnienia. Taki wniosek jest wnioskiem niepoprawnym i wpisu się nie dokonuje (art. 10 ust. 1 i ust. 2 pkt 8 ustawy o CEIDG). Żaden pośrednik tego nie obejdzie. Do wniosku dołączasz dokument potwierdzający Twój aktualny status (art. 8 ust. 8 ustawy o CEIDG, w nowym brzmieniu ust. 9): przy wniosku online jego elektroniczną kopię podpisaną kwalifikowanym podpisem elektronicznym, profilem zaufanym lub podpisem osobistym, a przy wniosku papierowym, tam gdzie jest jeszcze dopuszczalny, oryginał lub uwierzytelnioną kopię.

Gdy status wygaśnie. CEIDG wykreśla działalność z urzędu, decyzją administracyjną ministra, z powodu utraty prawa do wykonywania działalności gospodarczej na podstawie art. 4 (art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy o CEIDG). Przedłużenie pobytu i przyszłość firmy planuj razem. Jak złożyć wniosek o nowe zezwolenie na czas, wyjaśnia nasz poradnik o legalnym pobycie w Polsce.

Wymienione wyżej zezwolenia na pobyt reguluje ustawa o cudzoziemcach.

Jedyny przepis, który wymienia obywateli Turcji

Żadne oficjalne polskie źródło, do którego dotarliśmy, nie wyłącza obywateli Turcji spod art. 4. Polskie prawo wymienia obywateli Turcji w jednym miejscu związanym z działalnością gospodarczą: przy zezwoleniu na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej. W postępowaniu o udzielenie tego zezwolenia obywatelowi Republiki Turcji stosuje się art. 41 ust. 1 Protokołu Dodatkowego do Układu ustanawiającego stowarzyszenie między EWG a Turcją, jeżeli zezwolenie wiąże się z prowadzeniem lub zamiarem prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek (art. 142 ust. 5 ustawy o cudzoziemcach). Przepis ten jest w ustawie od jej pierwotnej publikacji w 2013 r. Art. 41 ust. 1 Protokołu Dodatkowego to tzw. klauzula standstill: strony zobowiązały się nie wprowadzać między sobą nowych ograniczeń swobody przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług.

Co ten przepis zmienia w praktyce, nie wyjaśnia żadne oficjalne polskie źródło, do którego dotarliśmy:

• żadne nie mówi, których warunków zezwolenia wojewoda nie powinien stosować wobec wnioskodawcy z Turcji;
• żadne nie mówi, czy przepis obejmuje wspólnika zarządzającego sp. z o.o.;
• żadne nie mówi, że zmienia on listę form działalności z art. 4 ani że umowy UE–Turcja „stanowią inaczej” w rozumieniu art. 4 ust. 3;
• obecne strony MOS o zezwoleniu w celu prowadzenia działalności gospodarczej w ogóle o nim nie wspominają.

Dlatego nie traktuj go jako prawa do założenia JDG. Jeśli chcesz się na nim oprzeć, podnieś tę kwestię w urzędzie wojewódzkim, składając wniosek o zezwolenie, i najpierw zasięgnij porady prawnej.

Drugie zezwolenie na pobyt, które polskie prawo przewiduje dla obywateli Turcji, to zezwolenie z decyzji nr 1/80. Jest ono przeznaczone dla pracowników: na podjęcie lub kontynuowanie pracy, a nie na pracę sezonową ani delegowanie (zezwolenie dla obywateli Turcji w MOS). Nie jest podstawą do prowadzenia działalności i nie ma go na liście z art. 4 ust. 2.

Formy działalności obok siebie

„Bez statusu” oznacza niżej: bez żadnego ze statusów z art. 4 ust. 2. Odpowiedzialność oznacza odpowiedzialność za długi firmy. Kwoty to ustawowe minima w złotych, każda z przepisem, który ją określa. Źródła: Kodeks spółek handlowych (KSH) i Kodeks cywilny.

• Jednoosobowa działalność gospodarcza (JDG). Bez statusu: nie. Odpowiadasz całym swoim majątkiem. Wpis do CEIDG. Bez minimalnego kapitału.
• Spółka cywilna, czyli umowa między wspólnikami, a nie spółka handlowa. Bez statusu: nie. Wspólnicy odpowiadają solidarnie (art. 864 Kodeksu cywilnego); umowa wymaga formy pisemnej (art. 860 § 2); każdy wspólnik jest przedsiębiorcą wpisanym do CEIDG (art. 4 ust. 2 Prawa przedsiębiorców). Bez minimalnego kapitału. Od 1 listopada 2028 r. zmieniają się zasady dotyczące spółek cywilnych w CEIDG.
• Spółka jawna. Bez statusu: nie. Każdy wspólnik odpowiada bez ograniczenia całym swoim majątkiem, solidarnie z pozostałymi wspólnikami i ze spółką (art. 22 § 2 KSH), ale dopiero gdy egzekucja z majątku spółki okaże się bezskuteczna (art. 31 § 1). Wpis do KRS. Bez minimalnego kapitału.
• Spółka partnerska. Bez statusu: nie. Wspólnikami mogą być tylko osoby wykonujące wolne zawody wymienione w kodeksie (art. 86–88). Partner nie odpowiada za zobowiązania powstałe w związku z wykonywaniem wolnego zawodu przez pozostałych partnerów (art. 95 § 1). Wpis do KRS.
• Spółka komandytowa. Bez statusu: tak. Co najmniej jeden komplementariusz odpowiada bez ograniczenia; komandytariusz tylko do wysokości sumy komandytowej (art. 102 i 111). Wpis do KRS. Bez minimalnego kapitału.
• Spółka komandytowo-akcyjna (S.K.A.). Bez statusu: tak. Co najmniej jeden komplementariusz odpowiada bez ograniczenia; akcjonariusze nie odpowiadają (art. 125). Wpis do KRS. Minimalny kapitał zakładowy 50 000 zł (art. 126 § 2 KSH).
• Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (sp. z o.o.). Bez statusu: tak, w granicach ust. 3a. Wspólnicy nie odpowiadają za zobowiązania spółki (art. 151 § 4); o zarządzie — w następnej sekcji. Wpis do KRS. Minimalny kapitał zakładowy 5000 zł, a wartość udziału co najmniej 50 zł (art. 154 § 1–2 KSH).
• Prosta spółka akcyjna (PSA). Bez statusu: tak, ale nie za pracę lub usługi w zamian za akcje (art. 4 ust. 3a pkt 2 ustawy o przedsiębiorcach zagranicznych). Akcjonariusze nie odpowiadają (art. 300¹ § 4 KSH). Wpis do KRS. Kapitał akcyjny co najmniej 1 zł (art. 300³ § 1 KSH).
• Spółka akcyjna (S.A.). Bez statusu: tak, w granicach ust. 3a. Akcjonariusze nie odpowiadają (art. 301 § 5), a statut sporządza się w formie aktu notarialnego (art. 301 § 2). Wpis do KRS. Minimalny kapitał zakładowy 100 000 zł (art. 308 § 1 KSH).

Firma z Turcji może też działać w Polsce bez zakładania polskiej spółki:

• Oddział. Przedsiębiorca z państwa spoza UE i EOG może utworzyć oddział na zasadzie wzajemności, o ile ratyfikowane umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej (art. 14 ust. 2 ustawy o przedsiębiorcach zagranicznych). Nie znaleźliśmy oficjalnego źródła, które mówiłoby, czy Turcja spełnia ten warunek. Oddział może rozpocząć działalność dopiero po wpisie do KRS (art. 17) i tylko w zakresie działalności prowadzonej przez firmę za granicą (art. 15). Musi ustanowić osobę upoważnioną do reprezentacji (art. 16), złożyć do akt rejestrowych dokumenty założycielskie i odpis z rejestru wraz z uwierzytelnionym tłumaczeniem na język polski (art. 18) oraz używać nazwy firmy z przetłumaczoną formą prawną i dodatkiem „oddział w Polsce”, prowadząc odrębną rachunkowość w języku polskim (art. 19).
• Przedstawicielstwo. Może je utworzyć każdy przedsiębiorca zagraniczny (art. 21), ale wyłącznie w zakresie reklamy i promocji tego przedsiębiorcy (art. 22). Wpisuje się je do rejestru przedstawicielstw prowadzonego przez ministra właściwego do spraw gospodarki, a nie do KRS (art. 24 ust. 1). Wpis jest ważny 2 lata i można go przedłużyć o kolejne 2 lata, jeśli wniosek złożysz w ostatnich 90 dniach (art. 25 ust. 2). Wniosek składa się po polsku, a dokumenty zagraniczne wymagają tłumaczenia przysięgłego i apostille (art. 26). Potrzebny jest tytuł prawny do lokalu (art. 26 ust. 6), a nazwa musi zawierać dodatek „przedstawicielstwo w Polsce”, przy odrębnej rachunkowości w języku polskim (art. 29 ust. 1). O apostille i tłumaczeniu przysięgłym piszemy w poradniku o dokumentach z Turcji.

Ograniczona odpowiedzialność ma swoje granice

• Członkowie zarządu. Jeśli egzekucja przeciwko sp. z o.o. okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie własnym majątkiem, chyba że zachodzi jedna z przesłanek z art. 299 § 2, na przykład wniosek o ogłoszenie upadłości został zgłoszony we właściwym czasie (art. 299 KSH).
• Przed rejestracją. Spółka w organizacji i osoby, które działały w jej imieniu, odpowiadają solidarnie (art. 13 § 1 KSH). Spółka kapitałowa w organizacji może rozpocząć działalność przed wpisem do KRS (art. 17 ust. 3 Prawa przedsiębiorców), a osobowość prawną uzyskuje z chwilą wpisu (art. 12 KSH).
• Nieruchomości. Polska spółka kontrolowana przez cudzoziemców, czyli taka, w której mają oni ponad połowę głosów lub pozycję dominującą, sama jest „cudzoziemcem” w rozumieniu ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców (art. 1 ust. 2 pkt 4 i ust. 3). Nabycie udziałów lub akcji, przez które spółka będąca właścicielem nieruchomości staje się kontrolowana, albo nabycie udziałów lub akcji w spółce już kontrolowanej wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych (art. 3e ust. 1–2). We wniosku do KRS trzeba wskazać, czy spółka jest takim „cudzoziemcem” (biznes.gov.pl).

Rejestracja JDG w CEIDG

JDG wpisuje się do CEIDG, czyli Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Sposób złożenia wniosku zależy od dnia, w którym go składasz.

Wniosek złożony do 31 października 2026 r. włącznie można złożyć (art. 8 ust. 2 ustawy o CEIDG; karta usługi na biznes.gov.pl):

• online: na biznes.gov.pl, w aplikacji mObywatel albo przez wybrane banki i biura rachunkowe;
• osobiście w dowolnym urzędzie gminy;
• pocztą, z podpisem poświadczonym notarialnie.

Do wniosku złożonego 1 listopada 2026 r. lub później mają zastosowanie dwie zasady z ustawy zmieniającej Dz.U. 2026 poz. 507:

• Wniosek o wpis do CEIDG z informacją o podjęciu działalności gospodarczej składa się na formularzu elektronicznym; jedynym wyjątkiem jest wniosek, w którym wskazuje się przedstawiciela ustawowego małoletniego. Takie wnioski papierowe złożone w urzędzie gminy lub nadane pocztą po 31 października 2026 r. pozostawia się bez rozpoznania (Dz.U. 2026 poz. 507, art. 15 ust. 1 i art. 16 ust. 1).
• Cudzoziemiec składający wniosek do CEIDG musi mieć numer PESEL. Cudzoziemiec, któremu nigdy go nie nadano, może posłużyć się identyfikatorem transgranicznej identyfikacji elektronicznej z rozporządzenia wykonawczego (UE) 2015/1501 (art. 4 ust. 9 ustawy o przedsiębiorcach zagranicznych).

Wniosek cudzoziemca złożony przed 1 listopada 2026 r., na podstawie którego nie dokonano jeszcze wpisu, rozpatruje się według dawnych zasad (Dz.U. 2026 poz. 507, art. 29). Cudzoziemcy już wpisani do CEIDG bez numeru PESEL i bez identyfikatora unijnego muszą uzupełnić jedno z nich do 1 czerwca 2030 r., w przeciwnym razie wpis zostanie wykreślony (Dz.U. 2026 poz. 507, art. 22 ust. 1–2). Ministerstwo Rozwoju i Technologii potwierdziło zasadę rejestracji wyłącznie online 15 września 2026 r.

Niezależnie od daty:

• Podpis online. Wniosek podpisujesz profilem zaufanym, kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub podpisem osobistym, a wniosku online na biznes.gov.pl nie może złożyć pełnomocnik (karta usługi na biznes.gov.pl). Zobacz niżej „Czym podpisać wniosek online”.
• Bez opłat. Złożenie wniosku do CEIDG jest wolne od opłat (art. 13 ustawy o CEIDG).
• Dzień rozpoczęcia. Jeśli masz prawo prowadzić działalność, możesz ją rozpocząć w dniu złożenia wniosku (art. 17 ust. 1 Prawa przedsiębiorców).
• Jeden wniosek, kilka rejestracji. Wniosek do CEIDG jest też wnioskiem o NIP i REGON, a można do niego dołączyć zgłoszenie do ZUS i formularz VAT-R (karta usługi na biznes.gov.pl).

Rejestracja spółki: S24 albo notariusz

• Dwie drogi zawarcia umowy. Umowę sp. z o.o. zawiera się w formie aktu notarialnego (art. 157 § 2 KSH) albo, zamiast tego, przy użyciu wzorca udostępnionego w systemie teleinformatycznym, podpisanego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, profilem zaufanym lub podpisem osobistym (art. 157¹ § 1–2). Taki sam wybór istnieje dla spółki jawnej (art. 23¹) i spółki komandytowej (art. 106¹).
• Co pozwala S24. W S24 założysz spółkę jawną, spółkę komandytową, sp. z o.o. lub PSA. Wzorca nie można zmieniać, wkłady mogą być tylko pieniężne, a rokiem obrotowym jest zawsze rok kalendarzowy (biznes.gov.pl).
• Kto podpisuje. Każdy, kto podpisuje umowę lub wniosek, potrzebuje konta w S24 i musi móc podpisać dokument profilem zaufanym, podpisem kwalifikowanym lub podpisem osobistym. Wspólnicy mogą podpisać przez pełnomocników (stawających), na wzorze pełnomocnictwa w S24 (biznes.gov.pl).
• Tylko elektronicznie. Wnioski do KRS składa się wyłącznie drogą elektroniczną (art. 19 ust. 2 ustawy o KRS): spółka założona w S24 składa je przez S24, a spółka założona aktem notarialnym przez Portal Rejestrów Sądowych (PRS).
• Termin w S24. Odpowiedzi na pytania w S24 podają, że w przypadku sp. z o.o. założonej w S24 opłacenie i złożenie wniosku do sądu musi nastąpić w ciągu 7 dni od podpisania umowy; w przeciwnym razie trzeba podpisać nową umowę. To zasada systemu S24, a nie przepis ustawy.
• Członek zarządu spoza UE. Jeśli adres do doręczeń członka zarządu znajduje się poza UE, spółka musi ustanowić pełnomocnika do doręczeń w Polsce (art. 19a ust. 5a ustawy o KRS).

Czym podpisać wniosek online

• Profil zaufany. Może go założyć każdy, kto ma co najmniej 13 lat, numer PESEL i pełną lub ograniczoną zdolność do czynności prawnych. W punkcie potwierdzającym dokumentem tożsamości może być karta pobytu lub paszport (pytania i odpowiedzi o profilu zaufanym). biznes.gov.pl potwierdza to dla cudzoziemców: cudzoziemiec musi mieć polski numer PESEL. Jak założyć profil, wyjaśnia nasz poradnik o koncie bankowym i profilu zaufanym.
• Podpis osobisty. Nie jest dla Ciebie dostępny. Zapisuje się go w polskim dowodzie osobistym (e-dowodzie), który wydaje się wyłącznie obywatelom polskim (art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy o dowodach osobistych).
• Kwalifikowany podpis elektroniczny. Kupuje się go u kwalifikowanego dostawcy; listę dostawców publikuje Narodowe Centrum Certyfikacji (NCCert) (biznes.gov.pl). Nie udało nam się potwierdzić w oficjalnym źródle, czy dostawcy wydają certyfikat osobie bez numeru PESEL: zapytaj dostawcę przed zakupem.
• PESEL. Cudzoziemiec otrzymuje go automatycznie przy zameldowaniu na pobyt dłuższy niż 30 dni. W innym przypadku składasz wniosek w dowolnym urzędzie gminy, wskazując przepis, który wymaga od Ciebie numeru PESEL; jako obywatel Turcji składasz go osobiście (PESEL dla cudzoziemców na gov.pl). Przy rejestracji spółki biznes.gov.pl wskazuje jako podstawę art. 19e ust. 2 ustawy o KRS: osoba podpisująca zgłoszenie sprawozdania finansowego musi mieć numer PESEL ujawniony w KRS. Kolejne kroki opisuje nasz poradnik o PESEL-u, zameldowaniu i karcie pobytu.
• Sprawozdanie finansowe. Jeśli żaden członek zarządu nie ma numeru PESEL ujawnionego w KRS, spółka nie złoży rocznego sprawozdania finansowego bezpłatnie drogą elektroniczną; musi skorzystać z płatnej ścieżki przez S24 albo z pełnomocnika zawodowego. biznes.gov.pl podaje jako przykład spółkę, której zarząd tworzą wyłącznie cudzoziemcy bez numeru PESEL (biznes.gov.pl).

W praktyce: uzyskaj PESEL, a potem profil zaufany, albo kup kwalifikowany podpis elektroniczny. Jedno z nich jest potrzebne, żeby założyć spółkę w S24, złożyć wniosek do KRS lub zgłoszenie do CRBR, a od 1 listopada 2026 r. także żeby zarejestrować JDG.

Pierwsze obowiązki po rejestracji

• NIP i REGON dla JDG. Nadawane automatycznie na podstawie wniosku do CEIDG (karta usługi na biznes.gov.pl; Główny Urząd Statystyczny).
• NIP i REGON dla spółki. Nadawane na podstawie wniosku do KRS; KRS przekazuje dane dalej, więc nie składa się osobnego wniosku o REGON (GUS). Według biznes.gov.pl spółka składa następnie zgłoszenie uzupełniające NIP-8 w terminie 21 dni albo 7 dni, jeśli będzie płatnikiem składek na ubezpieczenia społeczne (biznes.gov.pl).
• VAT-R. Rejestracja przed wykonaniem pierwszej czynności opodatkowanej (art. 96 ust. 1 ustawy o VAT). Rejestracja jest dobrowolna, jeśli korzystasz ze zwolnienia, bo wartość Twojej sprzedaży bez podatku nie przekracza 240 000 zł ani w poprzednim, ani w bieżącym roku podatkowym (art. 96 ust. 3 i art. 113 ust. 1 ustawy o VAT). Zwolnienie nie dotyczy towarów i usług wymienionych w art. 113 ust. 13.
• ZUS właściciela JDG. Zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych w ciągu 7 dni od powstania obowiązku (art. 36 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Kto zakłada działalność po raz pierwszy albo wraca do niej po 60 miesiącach i nie wykonuje jej na rzecz byłego pracodawcy, może skorzystać z ulgi na start: 6 miesięcy bez ubezpieczeń społecznych (art. 18 Prawa przedsiębiorców). Ulga nie obejmuje ubezpieczenia zdrowotnego, do którego nadal trzeba się zgłosić w ciągu 7 dni i za które płaci się co miesiąc (biznes.gov.pl). Potem przez kolejne 24 miesiące kalendarzowe możliwe są obniżone składki (art. 18a ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).
• CRBR (Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych). Każda spółka jawna, partnerska, komandytowa, S.K.A., sp. z o.o., PSA i niepubliczna S.A. musi zgłosić swoich beneficjentów rzeczywistych w terminie 14 dni od wpisu do KRS (art. 58 i art. 60 ust. 1 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu), a zmiany także w terminie 14 dni (art. 60 ust. 1a). Zgłoszenie składa się elektronicznie i bezpłatnie, podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub profilem zaufanym przez osobę uprawnioną do reprezentacji spółki; osoba bez numeru PESEL podaje zamiast niego datę urodzenia (art. 61 ust. 1–4; art. 59 pkt 2 lit. d). Nie zostawiaj tego na ostatni dzień.
• Biała lista podatników VAT. Szef Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) prowadzi elektroniczny wykaz podatników VAT wraz z ich rachunkami bankowymi (art. 96b ust. 1 i ust. 3 pkt 13 ustawy o VAT; KAS). Płatność powyżej 15 000 zł między przedsiębiorcami musi przejść przez rachunek płatniczy (art. 19 Prawa przedsiębiorców). Jeśli taką fakturę od czynnego podatnika VAT zapłacisz na rachunek, którego nie ma w wykazie, tej części kosztu nie zaliczysz do kosztów w podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 22p ust. 1 pkt 2 ustawy o PIT) i odpowiadasz solidarnie za VAT dostawcy (art. 117ba § 1 Ordynacji podatkowej). Sprawdź rachunek przed zapłatą.
• Adres do doręczeń elektronicznych (e-Doręczenia). Od 1 stycznia 2025 r. wnioskodawca w CEIDG musi go podać przy rejestracji (art. 152 ust. 1 ustawy o doręczeniach elektronicznych); przedsiębiorca wpisany do CEIDG przed 2025 r. musi mieć go wpisanego do 30 września 2026 r. (art. 152 ust. 3). Ministerstwo Rozwoju i Technologii podaje, że od 1 października 2026 r. musi go mieć każdy przedsiębiorca (komunikat ministerstwa).

Działalność gospodarcza jako podstawa pobytu

Zezwolenia na pobyt w ogólności opisuje nasz poradnik o legalnym pobycie w Polsce. Co dotyczy działalności gospodarczej, według ustawy o cudzoziemcach:

• Zezwolenie. Zezwolenie na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej udziela się, gdy celem pobytu jest prowadzenie działalności gospodarczej zgodnie z polskim prawem, a Ty masz ubezpieczenie zdrowotne lub pokrycie kosztów leczenia w Polsce, stabilne i regularne źródło dochodu wystarczające na utrzymanie siebie i członków rodziny na utrzymaniu, wymagane uprawnienia, jeśli stanowisko lub zawód są regulowane, oraz miejsce zamieszkania w Polsce (art. 142 ust. 1 pkt 1–2).
• Warunki dla działalności. Działalność musi spełniać jeden z trzech warunków (art. 142 ust. 1 pkt 3): w poprzednim roku podatkowym dochód co najmniej 12-krotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w województwie; albo zatrudnienie co najmniej 2 pracowników (obywateli polskich lub cudzoziemców z wolnym dostępem do rynku pracy) na czas nieokreślony i w pełnym wymiarze przez co najmniej rok przed złożeniem wniosku; albo środki lub działania, które pozwolą spełnić te warunki w przyszłości, w szczególności przez inwestycje, transfer technologii, innowacje lub tworzenie miejsc pracy.
• Przez spółkę. Te same warunki dotyczą spółki komandytowej, S.K.A., sp. z o.o. lub S.A., którą zakładasz, do której przystępujesz lub w której masz udziały albo akcje (art. 142 ust. 2). Jest też ścieżka dla członka zarządu sp. z o.o. lub S.A., komplementariusza prowadzącego sprawy spółki komandytowej lub S.K.A. oraz prokurenta: Ty spełniasz warunki osobiste, a spółka warunki dla działalności (art. 142 ust. 3).
• Luka dotycząca PSA. Art. 142 ust. 2–3 nie wymienia PSA, choć art. 4 ust. 3 ustawy o przedsiębiorcach zagranicznych ją obejmuje. Źródła, które przeczytaliśmy, nie mówią, czy członek zarządu PSA spełnia warunki: zapytaj w urzędzie wojewódzkim.
• Na jak długo. Zezwolenia na pobyt czasowy udziela się na okres potrzebny do realizacji celu, nie dłużej niż 3 lata (art. 98 ust. 2).
• To nie otwiera drogi do JDG. Zezwolenie w celu działalności uzyskane w związku ze spółką nie pozwala założyć JDG. Na liście z art. 4 ust. 2 jest tylko zezwolenie udzielone ze względu na kontynuowanie działalności już wpisanej do CEIDG (lit. h).
• Obywatele Turcji. W tym postępowaniu stosuje się art. 142 ust. 5: zobacz wyżej „Jedyny przepis, który wymienia obywateli Turcji”.

MOS dodaje, że w dniu złożenia wniosku musisz przebywać w Polsce legalnie: zezwolenie w celu prowadzenia działalności gospodarczej w MOS.

Ubezpieczenia społeczne: umowa polsko-turecka

Polska i Turcja mają umowę o zabezpieczeniu społecznym, podpisaną 17 października 2017 r. i obowiązującą od 1 czerwca 2021 r. (Dz.U. 2021 poz. 770, porozumienie administracyjne w poz. 772). Jest w wykazie umów ZUS i w ISAP.

• Osoba prowadząca działalność na własny rachunek w Polsce podlega wyłącznie polskiemu ustawodawstwu, nawet jeśli mieszka w Turcji (art. 6 pkt 2).
• Osoba prowadząca działalność na własny rachunek, która czasowo przenosi się do drugiego państwa, pozostaje przy ustawodawstwie pierwszego państwa przez okres do 24 miesięcy (art. 7 ust. 1 pkt 2).
• Okresy ubezpieczenia emerytalnego w obu państwach się sumuje (art. 12).
• Umowa nie narusza praw wynikających z układu z Ankary, Protokołu Dodatkowego i decyzji Rady Stowarzyszenia (art. 28).

Turecki Zakład Ubezpieczeń Społecznych (SGK) potwierdza, że umowa obejmuje osoby samozatrudnione w rozumieniu 4/1-(b) (kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar) przy czasowym wykonywaniu pracy do 24 miesięcy, z przedłużeniem tylko dla pracowników w rozumieniu 4/1-(a), oraz że nie zawiera przepisów o opiece zdrowotnej. Zawiera natomiast rozdział o pieniężnych świadczeniach z tytułu choroby i macierzyństwa (art. 10–11), więc „bez opieki zdrowotnej” nie znaczy „bez zasiłku chorobowego”.

Strona turecka

Tureckie ustawy cytuje się według madde (md., artykuł). Turecka ustawa o podatku dochodowym nr 193 (Gelir Vergisi Kanunu, GVK) jest dostępna na oficjalnym tureckim portalu aktów prawnych.

• Osoby „mające miejsce zamieszkania w Turcji” (Türkiye'de yerleşmiş olanlar) są tam opodatkowane od całości dochodów, podobnie jak obywatele Turcji mieszkający za granicą, bo pracują dla tureckich instytucji publicznych lub organizacji z siedzibą w Turcji (GVK md. 3).
• Uznaje się Cię za osobę mającą miejsce zamieszkania w Turcji, jeśli masz tam miejsce zamieszkania (ikametgâh) w rozumieniu tureckiego kodeksu cywilnego albo przebywasz w Turcji nieprzerwanie dłużej niż sześć miesięcy w roku kalendarzowym; przejściowe wyjazdy nie przerywają pobytu (GVK md. 4).
• Osoby niemające miejsca zamieszkania w Turcji płacą tam podatek tylko od dochodów uzyskanych w Turcji (GVK md. 6).
• Polska i Turcja mają umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania, podpisaną 3 listopada 1993 r., obowiązującą od 1 kwietnia 1997 r. i stosowaną od 1 stycznia 1998 r. Teksty polski, angielski i turecki są w wykazie Ministerstwa Finansów. Tekstu umowy nie czytaliśmy: jeśli oba państwa mogą uznać Cię za rezydenta, zapytaj doradcę podatkowego, jak umowa ma zastosowanie w Twoim przypadku.

Nie znaleźliśmy oficjalnego tureckiego źródła, z którego wynikałoby, że obywatel Turcji musi zarejestrować, zgłosić lub wykazać w Turcji działalność prowadzoną w Polsce. To opis tego, co znaleźliśmy, a nie zapewnienie, że takiego obowiązku nie ma. To, czy masz obowiązki także w Turcji, zależy od tego, czy Turcja nadal uznaje Cię za osobę mającą tam miejsce zamieszkania (GVK md. 4): zapytaj GİB lub doradcę podatkowego w Turcji. Polską stronę rezydencji podatkowej opisuje nasz poradnik o numerze podatkowym i rocznym zeznaniu PIT.

Ten poradnik nie obejmuje służby wojskowej, dobrowolnego ubezpieczenia w SGK ani doliczania okresów za granicą (yurt dışı borçlanma), ani tureckich przepisów o zagranicznych spółkach kontrolowanych.

Gdzie szukać oficjalnej pomocy

• Centrum pomocy biznes.gov.pl, w sprawach CEIDG, JDG, spółek cywilnych i portalu: telefon 801 055 088 lub 22 765 67 32, czat i formularz kontaktowy, w dni robocze (centrum pomocy). Formularz „Zadaj pytanie” służy do pytań ogólnych: Punkt Informacji dla Przedsiębiorcy zastrzega, że nie udziela porad w indywidualnych sprawach.
• Infolinia KRS Ministerstwa Sprawiedliwości, w sprawach rejestracji i zmian w KRS, sprawozdań finansowych, wyszukiwarki i formularzy: 71 748 96 00.
• Centrum Obsługi Telefonicznej ZUS: 22 560 16 00.
• Infolinia e-Doręczeń: 22 250 01 45.
• Infolinia profilu zaufanego: +48 42 253 54 50, w dni robocze (profil zaufany).
• PAIH (Polska Agencja Inwestycji i Handlu) wspiera bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Polsce: doradztwo lokalizacyjne, informacje prawne i branżowe, kontakty z administracją, szukanie partnerów oraz pomoc przy barierach administracyjnych i językowych (oferta PAIH). Jej oferta jest skierowana do projektów inwestycyjnych i nie znaleźliśmy informacji, że obsługuje jednoosobowe firmy. Jej strona o Turcji podaje Zagraniczne Biuro Handlowe PAIH w Stambule.
• Tureckie Ministerstwo Handlu. Jego strona o Polsce odsyła przedsiębiorców do biura w Warszawie, Varşova Ticaret Müşavirliği, po aktualne informacje i pomoc w problemach na rynku.

Kiedy skorzystać z pomocy specjalisty i co TURKPOL może, a czego nie może zrobić

Zanim cokolwiek zarejestrujesz albo podpiszesz umowę, porozmawiaj z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub księgowym, jeśli:

• Twój status nie jest wyraźnie na liście z art. 4 ust. 2, Twoje zezwolenie niedługo się kończy albo toczy się postępowanie w sprawie Twojego pobytu;
• chcesz oprzeć się na art. 142 ust. 5 ustawy o cudzoziemcach lub na umowach UE–Turcja;
• zakładasz spółkę z innymi osobami, wnosisz wkład inny niż pieniężny albo podpisujesz akt notarialny;
• zostaniesz członkiem zarządu sp. z o.o., gdzie możesz odpowiadać własnym majątkiem (art. 299 KSH);
• Twoja spółka będzie mieć nieruchomości albo kupujesz udziały w spółce, która je ma;
• nadal masz w Turcji dochody, majątek lub dom albo nie wiesz, czy Turcja uznaje Cię za osobę mającą tam miejsce zamieszkania;
• otwierasz oddział lub przedstawicielstwo firmy z Turcji.

TURKPOL może wyjaśnić, jak przebiega cały proces, pomóc Ci samodzielnie poruszać się po biznes.gov.pl, CEIDG i S24 oraz wskazać właściwy urząd. Nie zarejestrujemy za Ciebie działalności, niczego nie podpiszemy ani nie złożymy w Twoim imieniu, nie będziemy Twoim pełnomocnikiem, nie wybierzemy za Ciebie formy działalności i nie ocenimy podstawy Twojego pobytu. Nie jesteśmy adwokatami, radcami prawnymi, doradcami podatkowymi ani księgowymi. Nigdy nikomu, także nam, nie podawaj danych logowania do profilu zaufanego, banku ani e-Devlet ani kodu PIN swojego podpisu kwalifikowanego. I żaden pośrednik nie obejdzie art. 4: nie płać nikomu, kto obiecuje wpis do CEIDG, do którego nie masz prawa.

Zadaj nam pytanie